Nhưng tục ngữ bao giờ cũng đúc kết kinh nghiệm, mà đúc kết kinh nghiệm thì phải có ý nghĩa khái quát. Nội dung khái quát đó là một điều có tính quy luật: Hễ đi xa là nhìn thấy cái mới lạ, mở rộng tầm hiểu biết. Điều quan trọng là hãy đi xa đã, đến lúc đó, dù không có ý định học gì thì vẫn cứ học được và khôn ra. Đó cũng chính là nội dung của câu ca dao: Đi cho biết đó biết đây / Ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn! Ở nhà với mẹ thì êm ấm và an toàn thật đấy, nhưng nếu chỉ ở nhà sẽ hạn chế sự hiểu biết. Những câu tục ngữ như thế rất sâu sắc. Chỉ cần nhớ lại các cuộc tham quan du lịch mà ta đã tham gia, dù chỉ là đi chơi, ta cũng biết thêm nhiều điều!

KHÁI NIỆM VỀ LẠC QUAN

... Lạc quan là một thái độ có tính chất triết lí xã hội và nhân sinh căn cứ trên một nhận thức nhất định về cuộc sống, về lịch sử.

Lạc quan trước hết là yêu đời, xem đời là đáng sống, cho dù trên đường đời gặp phải lắm cảnh éo le, phiền muộn và gian truân, hoặc phải đụng lắm điều hèn nhát, ti tiện, phản trắc. Những cái tiêu cực ấy đối với người lạc quan chỉ là những chướng ngại cần bước qua để xây dựng một cuộc đời tốt đẹp hơn, xứng đáng với tình người.

Lạc quan cũng là tin tưởng vào sức bản thân mình có thể đạt được những mục tiêu chính đáng mình đặt ra, mặc dù có thể thất bại nhiều phen; là tin tưởng vào sức người có thể nắm được vận mạng của người chớ không phải cúi đầu cam chịu số kiếp bị quyết định sẵn từ đâu; là tin tưởng vào hướng tiến lên của lịch sử nhân loại tới độc lập tự do, hạnh phúc của các dân tộc chớ không phải luẩn quẩn trong cái vòng cứ thoát khỏi chế độ áp bức bóc lột này thì lại lọt vào chế độ áp bức bóc lột khác mãi mãi không thôi.

Lạc quan không phải là mang mắt kính hồng để trông vào mọi vật, mọi người, thấy cái gì cũng tươi đẹp. Mang mắt kính hồng là chủ quan, là tự dối mình, dối người mà phải ở chỗ thấy rõ, thấy đúng sự thật khách quan, cho dù sự thật đó đen tối như thế nào đi nữa. Trong sự thật đó, nếu quả chỉ có đen tối, không có cách nào cho nỗ lực chủ quan làm sáng tỏ lên được, thì tất nhiên ta cũng phải thừa nhận là như vậy và tìm cách bày keo khác sau khi rút kinh nghiệm. Lạc quan không có nghĩa là nơi nào, lúc nào cũng thấy hay. Nhưng nếu trong chỗ đen tối thật mà thấy được một ánh sáng đằng xa thì chủ nghĩa lạc quan mới phát huy tác dụng to lớn nhất; nó đỡ dậy những té ngã; nó khích lệ những ai nản lòng; nó củng cố lòng tin đang dao động; nó tìm thấy và chỉ ra cái ánh sáng của hi vọng trong bóng đêm của đau khổ.

Trong tư tưởng lạc quan có một lòng tin mãnh liệt. Nhưng lòng tin đó không phải là một sự tin tưởng có tính chất tôn giáo, mà là một sự tin tưởng có tính chất khoa học, nghĩa là căn cứ thực tế, dựa trên suy lí chắc chắn, bằng kinh nghiệm lịch sử.

Người bi quan, một khó khăn thôi thì tinh thần rời rã buông xuôi, tiêu cực, chịu thua ngay cả trước khi chiến đấu. Không thể có anh hùng nghĩa khí ở chỗ bi quan. Trái lại, lạc quan là gốc lớn của tinh thần chiến đấu, chiến đấu với khí phách của người chiến thắng, hay ít ra là với khí phách của người dọn đường cho sự chiến thắng.

(Trần Văn Giàu)

KHÁI NIỆM VỀ LẠC QUAN

... Lạc quan là một thái độ có tính chất triết lí xã hội và nhân sinh căn cứ trên một nhận thức nhất định về cuộc sống, về lịch sử.

Lạc quan trước hết là yêu đời, xem đời là đáng sống, cho dù trên đường đời gặp phải lắm cảnh éo le, phiền muộn và gian truân, hoặc phải đụng lắm điều hèn nhát, ti tiện, phản trắc. Những cái tiêu cực ấy đối với người lạc quan chỉ là những chướng ngại cần bước qua để xây dựng một cuộc đời tốt đẹp hơn, xứng đáng với tình người.

Lạc quan cũng là tin tưởng vào sức bản thân mình có thể đạt được những mục tiêu chính đáng mình đặt ra, mặc dù có thể thất bại nhiều phen; là tin tưởng vào sức người có thể nắm được vận mạng của người chớ không phải cúi đầu cam chịu số kiếp bị quyết định sẵn từ đâu; là tin tưởng vào hướng tiến lên của lịch sử nhân loại tới độc lập tự do, hạnh phúc của các dân tộc chớ không phải luẩn quẩn trong cái vòng cứ thoát khỏi chế độ áp bức bóc lột này thì lại lọt vào chế độ áp bức bóc lột khác mãi mãi không thôi.

Lạc quan không phải là mang mắt kính hồng để trông vào mọi vật, mọi người, thấy cái gì cũng tươi đẹp. Mang mắt kính hồng là chủ quan, là tự dối mình, dối người mà phải ở chỗ thấy rõ, thấy đúng sự thật khách quan, cho dù sự thật đó đen tối như thế nào đi nữa. Trong sự thật đó, nếu quả chỉ có đen tối, không có cách nào cho nỗ lực chủ quan làm sáng tỏ lên được, thì tất nhiên ta cũng phải thừa nhận là như vậy và tìm cách bày keo khác sau khi rút kinh nghiệm. Lạc quan không có nghĩa là nơi nào, lúc nào cũng thấy hay. Nhưng nếu trong chỗ đen tối thật mà thấy được một ánh sáng đằng xa thì chủ nghĩa lạc quan mới phát huy tác dụng to lớn nhất; nó đỡ dậy những té ngã; nó khích lệ những ai nản lòng; nó củng cố lòng tin đang dao động; nó tìm thấy và chỉ ra cái ánh sáng của hi vọng trong bóng đêm của đau khổ.

Trong tư tưởng lạc quan có một lòng tin mãnh liệt. Nhưng lòng tin đó không phải là một sự tin tưởng có tính chất tôn giáo, mà là một sự tin tưởng có tính chất khoa học, nghĩa là căn cứ thực tế, dựa trên suy lí chắc chắn, bằng kinh nghiệm lịch sử.

Người bi quan, một khó khăn thôi thì tinh thần rời rã buông xuôi, tiêu cực, chịu thua ngay cả trước khi chiến đấu. Không thể có anh hùng nghĩa khí ở chỗ bi quan. Trái lại, lạc quan là gốc lớn của tinh thần chiến đấu, chiến đấu với khí phách của người chiến thắng, hay ít ra là với khí phách của người dọn đường cho sự chiến thắng.

(Trần Văn Giàu)

KHÁI NIỆM VỀ LẠC QUAN

... Lạc quan là một thái độ có tính chất triết lí xã hội và nhân sinh căn cứ trên một nhận thức nhất định về cuộc sống, về lịch sử. (Đoạn 1)

Lạc quan trước hết là yêu đời, xem đời là đáng sống, cho dù trên đường đời gặp phải lắm cảnh éo le, phiền muộn và gian truân, hoặc phải đụng lắm điều hèn nhát, ti tiện, phản trắc. Những cái tiêu cực ấy đối với người lạc quan chỉ là những chướng ngại cần bước qua để xây dựng một cuộc đời tốt đẹp hơn, xứng đáng với tình người. (Đoạn 2)

Lạc quan cũng là tin tưởng vào sức bản thân mình có thể đạt được những mục tiêu chính đáng mình đặt ra, mặc dù có thể thất bại nhiều phen; là tin tưởng vào sức người có thể nắm được vận mạng của người chớ không phải cúi đầu cam chịu số kiếp bị quyết định sẵn từ đâu; là tin tưởng vào hướng tiến lên của lịch sử nhân loại tới độc lập tự do, hạnh phúc của các dân tộc chớ không phải luẩn quẩn trong cái vòng cứ thoát khỏi chế độ áp bức bóc lột này thì lại lọt vào chế độ áp bức bóc lột khác mãi mãi không thôi. (Đoạn 3)

Lạc quan không phải là mang mắt kính hồng để trông vào mọi vật, mọi người, thấy cái gì cũng tươi đẹp. Mang mắt kính hồng là chủ quan, là tự dối mình, dối người mà phải ở chỗ thấy rõ, thấy đúng sự thật khách quan, cho dù sự thật đó đen tối như thế nào đi nữa. Trong sự thật đó, nếu quả chỉ có đen tối, không có cách nào cho nỗ lực chủ quan làm sáng tỏ lên được, thì tất nhiên ta cũng phải thừa nhận là như vậy và tìm cách bày keo khác sau khi rút kinh nghiệm. Lạc quan không có nghĩa là nơi nào, lúc nào cũng thấy hay. Nhưng nếu trong chỗ đen tối thật mà thấy được một ánh sáng đằng xa thì chủ nghĩa lạc quan mới phát huy tác dụng to lớn nhất; nó đỡ dậy những té ngã; nó khích lệ những ai nản lòng; nó củng cố lòng tin đang dao động; nó tìm thấy và chỉ ra cái ánh sáng của hi vọng trong bóng đêm của đau khổ. (Đoạn 4)

Trong tư tưởng lạc quan có một lòng tin mãnh liệt. Nhưng lòng tin đó không phải là một sự tin tưởng có tính chất tôn giáo, mà là một sự tin tưởng có tính chất khoa học, nghĩa là căn cứ thực tế, dựa trên suy lí chắc chắn, bằng kinh nghiệm lịch sử. (Đoạn 5)

Người bi quan, một khó khăn thôi thì tinh thần rời rã buông xuôi, tiêu cực, chịu thua ngay cả trước khi chiến đấu. Không thể có anh hùng nghĩa khí ở chỗ bi quan. Trái lại, lạc quan là gốc lớn của tinh thần chiến đấu, chiến đấu với khí phách của người chiến thắng, hay ít ra là với khí phách của người dọn đường cho sự chiến thắng. (Đoạn 6)

(Trần Văn Giàu)