Trâu là động vật thuộc họ Bò (Bovidae), phân bộ Nhai lại (Ruminantia), nhóm Sừng rỗng (Cavicornes), bộ Guốc chẵn (Actiodactyla), lớp Thú có vú (Mammalia).

Trâu Việt Nam (Bubalus bubalis) có nguồn gốc từ trâu rừng thuần hóa, thuộc nhóm trâu đầm lầy. Lông màu xám, xám đen, thân hình vạm vỡ, thấp, ngắn, bụng to, mông dốc, bầu vú nhỏ, sừng hình lưỡi liềm. Có 2 đai màu trắng: dưới cổ và chỗ đầu xương ức. Trâu cái nặng trung bình 350 - 400kg (300 - 600kg), trâu đực: 400 - 450kg (350 - 700kg).

Trâu 3 tuổi có thể đẻ lứa đầu. Trâu đẻ có mùa vụ. Một đời trâu cái thường cho 5 - 6 nghé, nghé sơ sinh nặng 22 - 25kg. Đôi răng cửa giữa cố định, bắt đầu mọc lúc 3 tuổi và trâu kết thúc sinh trưởng khi hết 6 tuổi (8 răng cửa).

Trâu nuôi chủ yếu để kéo cày: lực kéo trung bình trên ruộng 70 - 75kg, bằng 0,36 - 0,40 mã lực. Trâu loại A một ngày cày 3 - 4 sào, loại B: 2 - 3 sào và loại C: 1,5 - 2 sào Bắc Bộ; kéo xe: ở đường xấu tải trọng 400 - 500kg, đường tốt 700 - 800kg và trên đường nhựa với bánh xe hơi kéo trên 1 tấn; kéo gỗ: trên đường đồi núi, thường một trâu kéo 0,5 - 1,3 m³ với đoạn đường 3 - 5km.

Khả năng cho thịt: trâu cái có tỉ lệ thịt xẻ 42%, trâu thiến: 45% và trâu đực 2 tuổi: 48%. Khả năng cho sữa: 400 - 500kg sữa trong một chu kì vắt. Mỡ sữa: 9 - 10%. Khả năng cho phân: trong 24 giờ, trâu 2 răng thải ra 10 kg phân, trâu 4 răng: 12 - 15kg và trâu trưởng thành: 20 - 25kg...

(theo Từ điển Bách khoa Nông nghiệp, Hà Nội, 1991)

Trâu là động vật thuộc họ Bò (Bovidae), phân bộ Nhai lại (Ruminantia), nhóm Sừng rỗng (Cavicornes), bộ Guốc chẵn (Actiodactyla), lớp Thú có vú (Mammalia).

Trâu Việt Nam (Bubalus bubalis) có nguồn gốc từ trâu rừng thuần hóa, thuộc nhóm trâu đầm lầy. Lông màu xám, xám đen, thân hình vạm vỡ, thấp, ngắn, bụng to, mông dốc, bầu vú nhỏ, sừng hình lưỡi liềm. Có 2 đai màu trắng: dưới cổ và chỗ đầu xương ức. Trâu cái nặng trung bình 350 - 400kg (300 - 600kg), trâu đực: 400 - 450kg (350 - 700kg).

Trâu 3 tuổi có thể đẻ lứa đầu. Trâu đẻ có mùa vụ. Một đời trâu cái thường cho 5 - 6 nghé, nghé sơ sinh nặng 22 - 25kg. Đôi răng cửa giữa cố định, bắt đầu mọc lúc 3 tuổi và trâu kết thúc sinh trưởng khi hết 6 tuổi (8 răng cửa).

Trâu nuôi chủ yếu để kéo cày: lực kéo trung bình trên ruộng 70 - 75kg, bằng 0,36 - 0,40 mã lực. Trâu loại A một ngày cày 3 - 4 sào, loại B: 2 - 3 sào và loại C: 1,5 - 2 sào Bắc Bộ; kéo xe: ở đường xấu tải trọng 400 - 500kg, đường tốt 700 - 800kg và trên đường nhựa với bánh xe hơi kéo trên 1 tấn; kéo gỗ: trên đường đồi núi, thường một trâu kéo 0,5 - 1,3 m³ với đoạn đường 3 - 5km.

Khả năng cho thịt: trâu cái có tỉ lệ thịt xẻ 42%, trâu thiến: 45% và trâu đực 2 tuổi: 48%. Khả năng cho sữa: 400 - 500kg sữa trong một chu kì vắt. Mỡ sữa: 9 - 10%. Khả năng cho phân: trong 24 giờ, trâu 2 răng thải ra 10 kg phân, trâu 4 răng: 12 - 15kg và trâu trưởng thành: 20 - 25kg...

(theo Từ điển Bách khoa Nông nghiệp, Hà Nội, 1991)

Con trâu không chỉ là bạn của nhà nông mà còn là bạn của tuổi thơ ở nông thôn. Những đứa trẻ chăn trâu thường dắt trâu ra đồng, cho trâu ăn cỏ. Từ trên lưng trâu, chúng tổ chức các trò chơi đồng quê. Nào đánh trận giả, thả diều, nào đọc sách, nào thổi sáo, ngâm thơ. Những trưa hè ngụp lặn ngoài sông cùng đàn trâu như trở thành những kỉ niệm lung linh rực rỡ của tuổi nhỏ. Lưng trâu đã nuôi dưỡng và đồng hành cùng tuổi thơ, khiến những đứa trẻ cứ thế lớn lên, mạnh khỏe, hồn nhiên, chân chất,...

Dân gian có câu:

"Dù ai buôn bán trăm bề

Ngày ba tháng bốn thì về chọi trâu".

Việt Nam, đất nước của những lễ hội truyền thống, phải kể đến trong số ấy là lễ hội chọi trâu. Lễ hội chọi trâu thường được tổ chức vào đầu tháng tư hàng năm. Trâu được chọn để chọi thường là trâu to, độ 4 đến 5 tuổi. Khi ấy, trâu vào lúc sung sức nhất, da bóng mượt, đuôi cong vút, thân hình nở nang, lực lưỡng. Thường những chú trâu đuôi ngắn là những chú trâu khỏe, dai sức. Vào dịp lễ hội, khắp làng trên xóm dưới, ai cũng chọn cho làng mình những chú trâu khỏe nhất, đẹp mã để tham gia cuộc thi. Khi bắt đầu thi đấu, hai con trâu nhìn nhau hằn học, quan sát rồi lao vào nhau đọ sức như hai võ sĩ quyền anh. Mọi người xung quanh hò reo cổ vũ khiến những chú trâu như sung sức hơn. Con trâu chiến thắng là con trâu húc ngã các đối thủ hoặc làm đối thủ bỏ chạy... Lễ hội chọi trâu được tổ chức thường đi kèm với tín ngưỡng thờ thần, cảm tạ trời đất đã cho người nông dân một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Bởi những ý nghĩa đó mà lễ hội chọi trâu vẫn luôn được duy trì và bảo tồn.

DỪA SÁP

Giồng Cây Xanh - một vùng ven thị trấn Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh - là nơi duy nhất trên nước ta trồng loại dừa độc nhất vô nhị có cái tên nghe ngồ ngộ là dừa sáp. Và loại dừa này dùng để ăn chứ không để uống...

Từ lâu, dừa sáp là đặc sản nổi tiếng của huyện Cầu Kè. Theo những người cao niên trong làng thì dừa sáp được trồng vào giữa thế kỉ XX do sư cả chùa Chợ đến Cam-pu-chia mua về. Nhìn bề ngoài thì cây dừa sáp cũng giống như cây dừa ta. Sở dĩ, dừa được gắn với tên sáp vì cơm của nó vừa mềm, vừa xốp lại dẻo như bột đã được nhào sệt, đồng thời lại có màu đùng đục của sáp. Đặc biệt là cơm dừa chiếm trọn gần cả gáo. Các bạn nhiều nơi thiệt thòi vì còn ít, hoặc chưa bao giờ được nếm, thậm chí chỉ chiêm ngưỡng thôi, loại dừa có một không hai này.

Thời gian trước, người ta thưởng thức dừa bằng cách nạo cơm dừa, bỏ vào li đã có sẵn sinh tố có chứa sữa và đá trong đó. Vị lạnh của đá đã được xay nhuyễn làm cho vị thơm ngon của dừa trộn sữa toát ra hết rồi lan tỏa khắp miệng để lại dư vị tuyệt vời trên đầu lưỡi. Có lẽ nhờ hương vị của li dừa tuyệt hảo mà mỗi trái dừa sáp có giá trị cao gấp 10 lần dừa thường.

Bình thường thì mỗi trái dừa sáp là 10 000 đồng. Vào những dịp lễ hội lớn như tiết Thanh minh, lễ cúng chùa Ông Bổn vào ngày rằm tháng 7 âm lịch, lễ hội Vu Lan là khách từ các nơi nườm nượp đổ về, ai cũng muốn thưởng thức đặc sản của quê hương Cầu Kè và đồng thời mua về làm quà cho người thân, khiến cho dừa sáp vọt lên với giá 25 000 đồng.

Hiện tại, cả Giồng Cây Xanh cũng chỉ có được khoảng 700 cây dừa sáp. Cặp dừa giống mà vị sư đem về trồng trong sân chùa hơn 50 năm qua giờ đã trở thành thủy tổ của loại dừa sáp. Người dân ở nơi đây đã cố nhân giống loại dừa siêu ngon này khắp nơi nhưng lạ thay, nó chỉ chịu cho sáp ở các nơi như Tam Ngãi, Phong Phú, Phong Thạnh,... có nghĩa là nó chỉ "mến" vùng đất quanh thị trấn Cầu Kè, còn nếu trồng chệch qua phần đất khác thì dừa sẽ không cho sáp. Trước đây, thường mỗi buồng dừa chỉ có khoảng 12 trái thì đến hơn phân nửa là dừa sáp nhưng hiện tại chỉ còn 3 - 4 trái có sáp, có khi còn không có trái nào.

Lí giải hiện tượng này, Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Trà Vinh cho biết, do dừa sáp trồng cùng vùng với dừa thường nên dẫn đến tình trạng hoa của dừa sáp thụ phấn của dừa thường. Để khắc phục, cần phải có vùng đất riêng để trồng nó. Nhưng có được một "giang sơn" cho dừa sáp là điều mà các nhà khoa học còn phải "đau đầu".

(Thanh Thúy, báo Thiếu niên Tiền phong, số 80, năm 2004)

DỪA SÁP

Giồng Cây Xanh - một vùng ven thị trấn Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh - là nơi duy nhất trên nước ta trồng loại dừa độc nhất vô nhị có cái tên nghe ngồ ngộ là dừa sáp. Và loại dừa này dùng để ăn chứ không để uống...

Từ lâu, dừa sáp là đặc sản nổi tiếng của huyện Cầu Kè. Theo những người cao niên trong làng thì dừa sáp được trồng vào giữa thế kỉ XX do sư cả chùa Chợ đến Cam-pu-chia mua về. Nhìn bề ngoài thì cây dừa sáp cũng giống như cây dừa ta. Sở dĩ, dừa được gắn với tên sáp vì cơm của nó vừa mềm, vừa xốp lại dẻo như bột đã được nhào sệt, đồng thời lại có màu đùng đục của sáp. Đặc biệt là cơm dừa chiếm trọn gần cả gáo. Các bạn nhiều nơi thiệt thòi vì còn ít, hoặc chưa bao giờ được nếm, thậm chí chỉ chiêm ngưỡng thôi, loại dừa có một không hai này.

Thời gian trước, người ta thưởng thức dừa bằng cách nạo cơm dừa, bỏ vào li đã có sẵn sinh tố có chứa sữa và đá trong đó. Vị lạnh của đá đã được xay nhuyễn làm cho vị thơm ngon của dừa trộn sữa toát ra hết rồi lan tỏa khắp miệng để lại dư vị tuyệt vời trên đầu lưỡi. Có lẽ nhờ hương vị của li dừa tuyệt hảo mà mỗi trái dừa sáp có giá trị cao gấp 10 lần dừa thường.

Bình thường thì mỗi trái dừa sáp là 10 000 đồng. Vào những dịp lễ hội lớn như tiết Thanh minh, lễ cúng chùa Ông Bổn vào ngày rằm tháng 7 âm lịch, lễ hội Vu Lan là khách từ các nơi nườm nượp đổ về, ai cũng muốn thưởng thức đặc sản của quê hương Cầu Kè và đồng thời mua về làm quà cho người thân, khiến cho dừa sáp vọt lên với giá 25 000 đồng.

Hiện tại, cả Giồng Cây Xanh cũng chỉ có được khoảng 700 cây dừa sáp. Cặp dừa giống mà vị sư đem về trồng trong sân chùa hơn 50 năm qua giờ đã trở thành thủy tổ của loại dừa sáp. Người dân ở nơi đây đã cố nhân giống loại dừa siêu ngon này khắp nơi nhưng lạ thay, nó chỉ chịu cho sáp ở các nơi như Tam Ngãi, Phong Phú, Phong Thạnh,... có nghĩa là nó chỉ "mến" vùng đất quanh thị trấn Cầu Kè, còn nếu trồng chệch qua phần đất khác thì dừa sẽ không cho sáp. Trước đây, thường mỗi buồng dừa chỉ có khoảng 12 trái thì đến hơn phân nửa là dừa sáp nhưng hiện tại chỉ còn 3 - 4 trái có sáp, có khi còn không có trái nào.

Lí giải hiện tượng này, Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Trà Vinh cho biết, do dừa sáp trồng cùng vùng với dừa thường nên dẫn đến tình trạng hoa của dừa sáp thụ phấn của dừa thường. Để khắc phục, cần phải có vùng đất riêng để trồng nó. Nhưng có được một "giang sơn" cho dừa sáp là điều mà các nhà khoa học còn phải "đau đầu".

(Thanh Thúy, báo Thiếu niên Tiền phong, số 80, năm 2004)

DỪA SÁP

Giồng Cây Xanh - một vùng ven thị trấn Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh - là nơi duy nhất trên nước ta trồng loại dừa độc nhất vô nhị có cái tên nghe ngồ ngộ là dừa sáp. Và loại dừa này dùng để ăn chứ không để uống...

Từ lâu, dừa sáp là đặc sản nổi tiếng của huyện Cầu Kè. Theo những người cao niên trong làng thì dừa sáp được trồng vào giữa thế kỉ XX do sư cả chùa Chợ đến Cam-pu-chia mua về. Nhìn bề ngoài thì cây dừa sáp cũng giống như cây dừa ta. Sở dĩ, dừa được gắn với tên sáp vì cơm của nó vừa mềm, vừa xốp lại dẻo như bột đã được nhào sệt, đồng thời lại có màu đùng đục của sáp. Đặc biệt là cơm dừa chiếm trọn gần cả gáo. Các bạn nhiều nơi thiệt thòi vì còn ít, hoặc chưa bao giờ được nếm, thậm chí chỉ chiêm ngưỡng thôi, loại dừa có một không hai này.

Thời gian trước, người ta thưởng thức dừa bằng cách nạo cơm dừa, bỏ vào li đã có sẵn sinh tố có chứa sữa và đá trong đó. Vị lạnh của đá đã được xay nhuyễn làm cho vị thơm ngon của dừa trộn sữa toát ra hết rồi lan tỏa khắp miệng để lại dư vị tuyệt vời trên đầu lưỡi. Có lẽ nhờ hương vị của li dừa tuyệt hảo mà mỗi trái dừa sáp có giá trị cao gấp 10 lần dừa thường.

Bình thường thì mỗi trái dừa sáp là 10 000 đồng. Vào những dịp lễ hội lớn như tiết Thanh minh, lễ cúng chùa Ông Bổn vào ngày rằm tháng 7 âm lịch, lễ hội Vu Lan là khách từ các nơi nườm nượp đổ về, ai cũng muốn thưởng thức đặc sản của quê hương Cầu Kè và đồng thời mua về làm quà cho người thân, khiến cho dừa sáp vọt lên với giá 25 000 đồng.

Hiện tại, cả Giồng Cây Xanh cũng chỉ có được khoảng 700 cây dừa sáp. Cặp dừa giống mà vị sư đem về trồng trong sân chùa hơn 50 năm qua giờ đã trở thành thủy tổ của loại dừa sáp. Người dân ở nơi đây đã cố nhân giống loại dừa siêu ngon này khắp nơi nhưng lạ thay, nó chỉ chịu cho sáp ở các nơi như Tam Ngãi, Phong Phú, Phong Thạnh,... có nghĩa là nó chỉ "mến" vùng đất quanh thị trấn Cầu Kè, còn nếu trồng chệch qua phần đất khác thì dừa sẽ không cho sáp. Trước đây, thường mỗi buồng dừa chỉ có khoảng 12 trái thì đến hơn phân nửa là dừa sáp nhưng hiện tại chỉ còn 3 - 4 trái có sáp, có khi còn không có trái nào.

Lí giải hiện tượng này, Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Trà Vinh cho biết, do dừa sáp trồng cùng vùng với dừa thường nên dẫn đến tình trạng hoa của dừa sáp thụ phấn của dừa thường. Để khắc phục, cần phải có vùng đất riêng để trồng nó. Nhưng có được một "giang sơn" cho dừa sáp là điều mà các nhà khoa học còn phải "đau đầu".

(Thanh Thúy, báo Thiếu niên Tiền phong, số 80, năm 2004)

DỪA SÁP

Giồng Cây Xanh - một vùng ven thị trấn Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh - là nơi duy nhất trên nước ta trồng loại dừa độc nhất vô nhị có cái tên nghe ngồ ngộ là dừa sáp. Và loại dừa này dùng để ăn chứ không để uống...

Từ lâu, dừa sáp là đặc sản nổi tiếng của huyện Cầu Kè. Theo những người cao niên trong làng thì dừa sáp được trồng vào giữa thế kỉ XX do sư cả chùa Chợ đến Cam-pu-chia mua về. Nhìn bề ngoài thì cây dừa sáp cũng giống như cây dừa ta. Sở dĩ, dừa được gắn với tên sáp vì cơm của nó vừa mềm, vừa xốp lại dẻo như bột đã được nhào sệt, đồng thời lại có màu đùng đục của sáp. Đặc biệt là cơm dừa chiếm trọn gần cả gáo. Các bạn nhiều nơi thiệt thòi vì còn ít, hoặc chưa bao giờ được nếm, thậm chí chỉ chiêm ngưỡng thôi, loại dừa có một không hai này.

Thời gian trước, người ta thưởng thức dừa bằng cách nạo cơm dừa, bỏ vào li đã có sẵn sinh tố có chứa sữa và đá trong đó. Vị lạnh của đá đã được xay nhuyễn làm cho vị thơm ngon của dừa trộn sữa toát ra hết rồi lan tỏa khắp miệng để lại dư vị tuyệt vời trên đầu lưỡi. Có lẽ nhờ hương vị của li dừa tuyệt hảo mà mỗi trái dừa sáp có giá trị cao gấp 10 lần dừa thường.

Bình thường thì mỗi trái dừa sáp là 10 000 đồng. Vào những dịp lễ hội lớn như tiết Thanh minh, lễ cúng chùa Ông Bổn vào ngày rằm tháng 7 âm lịch, lễ hội Vu Lan là khách từ các nơi nườm nượp đổ về, ai cũng muốn thưởng thức đặc sản của quê hương Cầu Kè và đồng thời mua về làm quà cho người thân, khiến cho dừa sáp vọt lên với giá 25 000 đồng.

Hiện tại, cả Giồng Cây Xanh cũng chỉ có được khoảng 700 cây dừa sáp. Cặp dừa giống mà vị sư đem về trồng trong sân chùa hơn 50 năm qua giờ đã trở thành thủy tổ của loại dừa sáp. Người dân ở nơi đây đã cố nhân giống loại dừa siêu ngon này khắp nơi nhưng lạ thay, nó chỉ chịu cho sáp ở các nơi như Tam Ngãi, Phong Phú, Phong Thạnh,... có nghĩa là nó chỉ "mến" vùng đất quanh thị trấn Cầu Kè, còn nếu trồng chệch qua phần đất khác thì dừa sẽ không cho sáp. Trước đây, thường mỗi buồng dừa chỉ có khoảng 12 trái thì đến hơn phân nửa là dừa sáp nhưng hiện tại chỉ còn 3 - 4 trái có sáp, có khi còn không có trái nào.

Lí giải hiện tượng này, Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Trà Vinh cho biết, do dừa sáp trồng cùng vùng với dừa thường nên dẫn đến tình trạng hoa của dừa sáp thụ phấn của dừa thường. Để khắc phục, cần phải có vùng đất riêng để trồng nó. Nhưng có được một "giang sơn" cho dừa sáp là điều mà các nhà khoa học còn phải "đau đầu".

(Thanh Thúy, báo Thiếu niên Tiền phong, số 80, năm 2004)