Phần 2. Phong trào công nhân

2. Phong trào của giai cấp công nhân

* Giai đoạn 1918 - 1925: diễn ra lẻ tẻ, chưa có tổ chức lãnh đạo và thống nhất. 

- Mục đích: chủ yếu đòi tăng lương, giảm giờ làm. 

- Hình thức: bỏ trốn, phá bỏ giao kèo, bãi công. 

- Hoạt động tiêu biểu: 

+ Cuộc đấu tranh của thuỷ thủ trên tàu Sác-nô năm 1919. 

+ Bãi công của công nhân thợ nhuộm Sài Gòn - Chợ Lớn (1920). 

+ Cuộc đấu tranh của công nhân Nhà máy dệt Nam Định, mỏ than Cẩm Phả, Nhà máy rượu,...

- Phong trào tiêu biểu nhất là cuộc bãi công của hơn 1000 công nhân Ba Son. 

+ Thời gian: tháng 8 - 1925.

+ Lãnh đạo: Tôn Đức Thắng và tổ chức Công hội. 

+ Kết quả: cuộc bãi công giành thắng lợi, ngăn cản tàu chiến Pháp chở binh lính sang đàn áp phong trào cách mạng Trung Quốc.

+ Ý nghĩa: đánh dấu bước chuyển của phong trào công nhân từ giai đoạn "tự phát" sang "tự giác".

* Giai đoạn 1925 - 1930: đấu tranh tự giác.

- Các cuộc đấu tranh có tổ chức diễn ra liên tục từ Bắc tới Nam, bước đầu thể hiện sự liên kết với nhiều ngành, nhiều địa phương.

- Mục tiêu: cả kinh tế và chính trị như chống chính sách áp bức bóc lột của tư bản và chính quyền thực dân phong kiến. 

- Giai cấp công nhân dần trở thành lực lượng chính trị độc lập.

- Hoạt động tiêu biểu: cuộc bãi công ở mỏ than Mạo Khê, nhà máy xe lửa Trường Thi, nhà máy sửa chữa ô tô A-vi-a, đồn điền cao su Phú Riềng,...