Quay lại giao diện cũ
Sự truyền âm
I. Sự truyền âm trong không khí
1. Tạo sóng âm
Khi gõ trống, gảy đàn hay dùng búa cao su đập vào nhánh âm thoa ta đều nghe được âm phát ra.
Vật phát ra âm được gọi là nguồn âm.
 |
|
|
Khi phát ra âm, mặt trống, dây đàn hay các nhánh âm thoa đều rung động. Sự rung động (chuyển động) qua lại quanh một vị trí cân bằng được gọi là dao động.
Sóng âm phát ra từ các vật dao động có thể truyền qua không khí đến tai người nghe.
Một quả bóng treo ở đầu dây nhẹ và dao động qua lại. Vị trí cân bằng của quả bóng là vị trí .
Âm thanh không phát ra trong trường hợp nào sau đây?
2. Sự truyền âm trong không khí
Sử dụng một loa phát ra âm thanh truyền qua không khí tới tai người nghe.
Màng loa doa động làm cho lớp không khí tiếp xúc với nó dao động (nén, dãn). Lớp không khí dao động này lại làm cho lớp không khí kế tiếp dao động,...Cứ thế các dao động của nguồn âm được không khí truyền tới tai ta, làm cho màng nhĩ dao động, do đó ta nghe thấy âm phát ra từ nguồn.
II. Sự truyền âm trong chất rắn và chất lỏng
Sóng âm truyền đi trong chất lỏng và chất rắn cũng tương tự như trong chất khí.
1. Truyền âm trong chất rắn
Bạn A đứng và gõ nhẹ ở một đầu bàn, b
2. Truyền âm trong chất lỏng
Đặt một nguồn âm (chuông) vào trong một chiếc hộp đựng nước và áp sát tai vào mặt nước để nghe được âm phát ra.
Mặc dù đồng hồ ở trong nước nhưng ta vẫn nghe được âm do đồng hồ phát ra.
\(\rightarrow\) Sóng âm truyền trong chất lỏng.
Một người dùng búa gõ mạnh xuống đường ray tàu hoả tại điểm A, biết tốc độ truyền âm trong không khí là 340 m/s. Người đứng tại điểm B cách A 1020 m sẽ nghe thấy âm sau thời gian là s.
❗ Đặt một chiếc đồng hồ báo thức trong một bình thủy tinh kín. Cho đồng hồ kêu rồi rút dần không khí trong bình ra thấy.
Khi không khí trong bình càng ít, tiếng đồng hồ nghe càng nhỏ.
Khi trong bình gần như hết không khí (chân không), hầu như không nghe thấy tiếng đồng hồ kêu nữa.
Sau đó, nếu lại cho không khí vào bình thuỷ tinh, ta lại nghe thấy tiếng đống hồ.
Vậy, âm không truyền được trong chân không.
1. Âm truyền được trong các chất rắn, lỏng, khí.
2. Sự dao động của nguồn âm đã làm lan truyền sự nén, giãn không khí, tức là làm lan truyền âm từ nguồn âm ra xung quanh nó.