Các yếu tố ảnh hưởng đến hô hấp tế bào

I. Một số yếu tố ảnh hưởng đến hô hấp tế bào

Hô hấp tế bào chịu ảnh hưởng của các yếu tố chủ yếu như: nhiệt độ, độ ẩm và nước, khí carbon dioxide, khí oxygen,...

	Nhiệt độ	Độ ẩm và nước	Hàm lượng khí carbon dioxide	Hàm lượng khí oxygen
Ảnh hưởng đến hô hấp tế bào	Ảnh hưởng đến hoạt động của enzyme xúc tác các phản ứng hóa học trong quá trình hô hấp tế bào.	Làm môi trường, nguyên liệu của hô hấp tế bào.	Hàm lượng khí carbon dioxide cao gây ức chế hô hấp.	Khi thiếu oxygen, hô hấp tế bào giảm.
Mức độ thích hợp	30 - 35 ^oC	Hô hấp tế bào giảm khi hàm lượng nước giảm.	Khoảng 0,03% không khí.	Nếu hàm lượng oxygen của không khí là 5%, hô hấp tế bào xảy ra chậm.

Điều gì xảy ra nếu động vật tiếp xúc với môi trường có nồng độ carbon dioxide cao?

CO cạnh tranh với O₂ trong hồng cầu, gây thiếu O₂, cường độ hô hấp tế bào giảm.

CO₂ cạnh tranh với O₂ trong hồng cầu, gây thiếu O₂, rối loạn quá trình hô hấp, có thể gây tử vong.

CO cạnh tranh với O₂ trong hồng cầu, gây thiếu O₂, rối loạn quá trình hô hấp, có thể gây tử vong.

O₂ cạnh tranh với CO₂ trong hồng cầu, gây thiếu CO₂, cường độ hô hấp tế bào giảm.

!Em có biết

Chuột rút là tình trạng gì?

Chuột rút xuất hiện khi chúng ta chơi thể thao hoặc lao động chân tay trong thời gian dài, đặc biệt là trong thời tiết nóng. Chuột rút là cơn co cơ mạnh, đau và thắt chặt các cơ, thường kéo dài từ vài giây cho đến vài phút. Do khi vận động, cơ bắp chúng ta cần nhiều oxygen hơn lúc bình thường, nếu thiếu oxygen có thể dẫn đến tình trạng chuột rút. Để tránh bị chuột rút, chúng ta cần phải khởi động trước khi bơi, chạy,...

II. Vận dụng hô hấp tế bào trong thực tiễn

Vì hô hấp tế bào làm hao hụt chất chất hữu cơ có trong lương thực, thực phẩm nên người ta có các biện pháp bảo quản nhằm khống chế hô hấp luôn ở mức tối thiểu.

1. Bảo quản lạnh

Nhiệt độ bảo quản thấp có thể làm chậm quá trình hô hấp của tế bào. Dựa vào đó, người ta bảo quản lương thực, thực phẩm bằng bảo quản lạnh.

2. Bảo quản khô

Trong điều kiện thiếu nước, hô hấp tế bào giảm nên quả và hạt khô có hô hấp ở mức tối thiểu. Do đó, để bảo quản hạt giống cần phải phơi khô và cất giữ cẩn thận, tránh nơi ẩm ướt.

3. Bảo quản trong điều kiện hàm lượng khí carbon dioxide cao và hàm lượng khí oxygen thấp

Khi tế bào hô hấp, lượng khí oxygen sẽ giảm và khí carbon dioxide tăng. Hàm lượng carbon dioxide cao và khí oxygen giảm gây ức chế nhiều hoạt động trao đổi chất làm hô hấp giảm.

Những biện pháp nào dưới đây giúp bảo quản rau, củ, quả tươi lâu?

Bảo quản bằng túi hút chân không.

Bảo quản ở ngăn mát tủ lạnh.

Ướp muối.

Sấy khô.

Đóng thùng kín với đá khô.

1. Hô hấp tế bào chịu ảnh hưởng của các yếu tố: nhiệt độ, độ ẩm và nước, khí oxygen, khí carbon dioxide. Hô hấp tế bào giảm ở nhiệt độ thấp, hàm lượng nước trong tế bào giảm, hàm lượng khí oxygen trong tế bào thấp và hàm lượng khí carbon dioxide cao.

2. Trong quá trình bảo quản lương thực, thực phẩm, người ta thường khống chế hô hấp tế bào luôn ở mức tối thiểu bằng các biện pháp bảo quản khô, bảo quản lạnh, bảo quản trong điều kiện hàm lượng khí oxygen thấp và khí carbon dioxide cao.

3. Khi lao động hoặc chơi thể thao, cần chú ý tính vừa sức, tránh thiếu oxygen gây chuột rút.