Tri thức ngữ văn

1. Văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh

- Khái niệm:

Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống.

Văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh thuộc loại văn bản , được viết ra nhằm đưa đến cho người đọc những thông tin về một cảnh quan đáng du ngoạn, thưởng lãm. Cảnh quan được đề cập thường có sự kết hợp hài hoà giữa vẻ đẹp của thiên nhiên (thắng cảnh) và vẻ đẹp của các công trình nhân tạo, trong đó phổ biến là loại công trình phục vụ cho hoạt động (danh lam).

- Văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh có thể được triển khai theo nhiều cách khác nhau. Tuy vậy, việc tạo lập mọi văn bản thuộc kiểu này đều phải đảm bảo các yêu cầu chính:

Tạo lập văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh không cần đảm bảo yêu cầu nào dưới đây?

Nêu được vị trí không gian và quá trình hình thành cảnh quan.

Phối hợp hiệu quả phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ khi thể hiện các thông tin.

Đánh giá được ý nghĩa của cảnh quan đối với đời sống con người.

Miêu tả được lối sống của con người nơi đây trong mối quan hệ với cảnh quan.

2. Văn bản giới thiệu một di tích lịch sử

- Văn bản giới thiệu một di tích lịch sử thuộc loại văn bản thuyết minh.

- Nội dung:

Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống.

Nội dung của văn bản giới thiệu một di tích lịch sử nói về những , công trình (bao gồm cả di vật, tồn tại trong đó) còn ghi dấu các đáng nhớ của lịch sử đất nước, dân tộc, nhân loại. Thông qua việc quá khứ với hiện tại, văn bản ý thức lịch sử, vun đắp thái độ yêu quý, giữ gìn những “trang sử sống” có thể gửi đến tương lai nhiều bài học có ý nghĩa.

trân trọngcổ vậtđịa điểm sự kiện địa chấtkết nốikhơi dậy

(Kéo thả hoặc click vào để điền)

- Trong nhiều trường hợp, di tích lịch sử là một bộ phận hữu cơ của danh lam thắng cảnh. Vì vậy, giữa văn bản giới thiệu về di tích lịch sử với văn bản giới thiệu về danh lam thắng cảnh có một số điểm tương đồng trên cả hai phương diện nội dung và hình thức.

- Cách trình bày thông tin trong văn bản thông tin:

+ Tuỳ vào mục đích và nội dung thông tin mà người viết sẽ chọn những cách triển khai văn bản linh hoạt, phù hợp.

+ Kiểu văn bản giới thiệu về một danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử thường được triển khai theo cách riêng:

Trong những nhận định sau, nhận định nào đúng, nhận định nào sai khi nói về cách triển khai văn bản giới thiệu về một danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử?

(Nhấp vào ô màu vàng để chọn đúng / sai)

a) So sánh đối tượng giới thiệu với những đối tượng khác loại để thấy được điểm độc đáo.
b) Trình bày riêng rẽ phần mô tả tình trạng thực tế và kết cấu của cảnh quan.
c) Trình bày đan xen hai phần: Tình trạng thực tế và lịch sử hình thành của đối tượng.
d) Đưa thông tin từ tổng quan đến cụ thể về các bộ phận hợp thành đối tượng.

3. Biến đổi và mở rộng cấu trúc câu

- Khi tạo lập văn bản, để đạt được hiệu quả tối đa trong việc truyền đạt thông tin (thông tin khách quan hay thông tin tình thái, thông tin thẩm mĩ), người ta thường điều chỉnh những câu định viết hoặc đã viết bằng cách làm biến đổi cấu trúc hoặc mở rộng cấu trúc của chúng.

Xếp những cách làm biến đổi, mở rộng cấu trúc câu dưới đây vào cột tương ứng.

bổ sung một thành phần câu
chuyển kiểu câu chủ động thành câu bị động hoặc ngược lại
thay đổi trật tự các từ ngữ
mở rộng một thành phần câu
chuyển cụm chủ ngữ - vị ngữ thành cụm danh từ

Biến đổi cấu trúc câu

Mở rộng cấu trúc câu

- Ví dụ:

Chọn câu văn biến đổi cấu trúc câu phù hợp với câu văn được cho dưới đây.

Tác phẩm "Bức tranh" ra đời đã đánh dấu một thành tựu mới của truyện ngắn Việt Nam hiện đại.

Truyện ngắn Việt Nam ra đời đã đánh dấu một thành tựu mới ở tác phẩm hiện đại Bức tranh.

Tác phẩm Việt Nam ấy ra đời đã chứng minh được những thành tựu mới trong truyện Bức tranh.

Sự ra đời của truyện ngắn hiện đại đã đánh dấu những thành tựu mới qua tác phẩm Bức tranh.

Sự ra đời của tác phẩm Bức tranh đã đánh dấu một thành tựu mới của truyện ngắn Việt Nam hiện đại.

Chọn câu văn mở rộng thành phần chủ ngữ - vị ngữ phù hợp với câu văn đã cho dưới đây.

Cuốn truyện trinh thám có nhiều tình huống nghẹt thở.

Có rất nhiều tình huống nghẹt thở trong cuốn truyện trinh thám mà cậu cho tớ mượn hôm trước.

Cuốn truyện trinh thám mà cậu cho tớ mượn buổi trước có rất nhiều tình huống nghẹt thở.

Có rất nhiều tình huống nghẹt thở trong cuốn truyện trinh thám của cậu.

Nhiều tình huống nghẹt thở có trong cuốn truyện trinh thám của cậu.