Thực hành tiếng Việt
I. Các lỗi về đoạn văn và văn bản
Em hãy chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống.
- Văn bản phải có tính mạch lạc (liên kết về mặt ) và tính liên kết (liên kết về mặt ).
- Để bảo đảm tính mạch lạc, các phần, các đoạn văn, các câu trong văn bản đều phải phục vụ của văn bản và được sắp xếp theo một trình tự hợp lí.
- Để đảm bảo tính liên kết, mối quan hệ về nội dung giữa các câu, các đoạn văn, các phần trong văn bản phải được thể hiện bằng thích hợp.
(Kéo thả hoặc click vào để điền)

II. Bài tập
Bài 1.
Em hãy nhấp vào những từ ngữ được tác giả sử dụng để liên kết các câu trong ngữ liệu sau.
Nếu muốn thay đổi tính chất của các mối quan hệ với mọi người xung quanh, bạn phải ý thức rõ tác động của những gì mình nói ra. Có lẽ, chúng ta không cố tình gây tổn thương người khác bằng nhận xét của mình. Thật ra, chúng ta cứ nghĩ mình đang cư xử lịch thiệp hay thậm chí là ân cần, nhưng biểu hiện trên gương mặt của người đối diện mới nói lên sự thật.
(Ca-ren Ca-xây)
Em hãy nhấp vào những từ ngữ được tác giả sử dụng để liên kết các câu trong ngữ liệu sau.
Sự sáng tạo trong văn học nghệ thuật gần giống với sự sáng tạo ra sự sống: “Dùng hình tượng là để lấy sự sống tác động vào sự sống, lấy sự sống sinh ra sự sống”. Nhưng đây là một sự sống đặc biệt, một sự sống bất diệt. Hình tượng văn học có giá trị, một khi ra đời, tham gia vào sinh hoạt xã hội như một con người thực. Người ta tâm sự với Kiều, thương Kiều, khóc Kiều và mê Kiều. Từ những nét mực, trang giấy bỗng hiện lên cả một thế giới đã lùi sâu vào dĩ vàng. Chính cái “phép mầu” kì diệu ấy đã khiến Go-rơ-ki (Gorki) ngồi đọc truyện ngắn “Trái tim bình dị” của Phlô-be (Flaubert), cảm thấy như trong quyển sách có một thứ ảo thuật gì khó hiểu; và Go-rơ-ki đã mấy lần giơ tờ giấy ra trước ánh sáng, nhìn qua các dòng chữ để tìm xem có cái bí mật gì ở trong ấy không.
(Nguyễn Duy Bình)
Bài 2a.
Em hãy đọc đoạn văn trên và cho biết chủ đề của đoạn văn là gì?
Em hãy nhấp vào những từ ngữ được tác giả sử dụng để liên kết các câu trong ngữ liệu sau.
Ngày nay, người ta thường nói nhiều đến sự xung đột giữa chiếc xe Lếch-xớt với cây ô liu. Chiếc xe Lếch-xớt đại diện cho sự hiện đại và sự toàn cầu hoá. Cây ô liu đại diện cho bản sắc và cho truyền thống. Có vẻ như toàn cầu hoá đang áp đặt vô số những chuẩn mực chung cho mọi tộc người. Các chuẩn mực về kĩ thuật, về công nghệ thông tin và truyền thông, về thương mại, về đầu tư,... tất cả là chung và tất cả những cái chung đang ngày một nhiều thêm lên. Cái chung nhiều thêm lên, thì cái riêng sẽ bị giảm bớt đi. Đó là một nguy cơ hoàn toàn có thật. Tuy nhiên, chiếc xe Lếch-xớt và cây ô liu không nhất thiết bao giờ cũng phải xung đột và triệt tiêu lẫn nhau. Ngược lại, chiếc xe Lếch-xớt vẫn có thể tạo điều kiện cho việc bảo tồn cây ô liu và cây ô liu vẫn có thể trang điểm cho chiếc xe Lếch-xớt. Việc hội nhập và việc giữ gìn bản sắc cũng vậy. Không có hội nhập, nghề múa rối nước, nghề thổ cẩm của chúng ta chắc sẽ rất khó phát triển. Ngược lại, các nhà hàng, khách sạn cao cấp chắc cũng sẽ có ít sức hấp dẫn đối với khách du lịch nước ngoài, nếu thiếu sự hiện diện của hồn văn hoá Việt.
(Nguyễn Sĩ Dũng)
* Nhận xét.
- Nhận xét về tính liên kết trong đoạn văn:
+ Các câu văn đã phục vụ chủ đề chung của đoạn văn.
+ Đoạn văn có liên kết về hình thức chặt chẽ: sử dụng phép thế, phép nối, phép liên tưởng.
- Nhận xét về tính mạch lạc của đoạn văn:
+ Các câu trong đoạn đều hướng về một chủ đề chung thống nhất.
Bài 2b.
Em hãy đọc đoạn văn trên và cho biết chủ đề của đoạn văn là gì?
Em hãy nhấp vào từ ngữ được tác giả sử dụng để liên kết các câu trong ngữ liệu sau.
Cuối cùng, “Thu vịnh” đã kết lại bằng bức hoạ thật nhanh mà thật đọng:
“Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,
Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.”
Nỗi niềm u ẩn không chịu buông tha cho Tam nguyên Yên Đổ. Cái cảm giác “thẹn với ông Đào” là nét thanh tao, lặng thầm mà khiêm cung của Nguyễn Khuyến. Nó không chỉ in riêng vào bài thơ này, mà còn đổ bóng xuống cả ba bài thơ, làm nên một chân dung thật nhất quán của Nguyễn Khuyến: một thi nhân tao nhã – một nho gia khí tiết.
(Chu Văn Sơn)
* Nhận xét.
- Nhận xét về tính liên kết trong đoạn văn:
+ Sử dụng chặt chẽ phương thức liên kết và phương tiện liên kết phù hợp, hiệu quả qua phép thế.
- Nhận xét về tính mạch lạc của đoạn văn:
+ Các câu trong đoạn thống nhất vẻ chủ đề của đoạn và các ý triển khai chặt chẽ: “bức hoạ trời thu”, được triển khai qua các ý: “nỗi u ẩn của mùa thu...” (câu 2); “nét thanh tao, lặng thầm,...” (câu 3), “chân dung thật nhất quán của Nguyễn Khuyến...” (câu 4).
Bài 2c.
Em hãy đọc đoạn văn trên và cho biết chủ đề của đoạn văn là gì?
Em hãy nhấp vào những từ ngữ được tác giả sử dụng để liên kết các câu trong ngữ liệu sau.
Tại sao chúng ta cư xử thô lỗ? Bởi vì chúng ta bị xao nhãng, đầu óc ta đang mải mơ màng những việc khác? Đôi khi, lí do này đúng. Nhưng sự thô lỗ thường là dấu hiệu của cảm giác bất an. Đó là cách chúng ta tránh né người khác để họ không nhận thấy cảm giác thật của mình. Làm như vậy có thể hiệu quả nhưng nó chẳng giúp ích cho ai cả. Nó khiến mọi người xa rời nhau thay vì đoàn kết vì một mục đích chung. Chúng ta không bao giờ tìm thấy sự bình yên nếu cứ khăng khăng bảo vệ cái ốc đảo cô đơn của mình. Cố gắng theo đuổi mối liên kết chung với mọi người là con đường bằng phẳng nhất đưa chúng ta đến hoà bình.
(Ca-ren Ca-xây)
* Nhận xét
- Nhận xét về tính liên kết trong đoạn văn:
+ Các câu văn hướng tới chủ đề chung của đoạn văn.
+ Đoạn văn có liên kết về hình thức chặt chẽ: sử dụng phép thế, nối, lặp.
- Nhận xét về tính mạch lạc của đoạn văn:
+ Các câu trong đoạn đều hướng về một chủ đề chung thống nhất.
Bài 3.
Em hãy tìm lỗi sai và sửa lại cho đúng.
Cảnh vật trong bài thơ “Câu cá mùa thu” của Nguyễn Khuyến thật là vắng vẻ. Ngõ trúc quanh co, sóng nước gợn tí, lá vàng đưa vèo, chiếc thuyền bé tẻo teo. Cảnh vật dường như ngưng đọng, im lìm. Bởi vậy, nét bút của Nguyễn Khuyến đã tạo dựng được rất thành công cảnh sắc im ắng ấy.
(Dẫn theo Bùi Minh Toán, Nguyễn Quang Ninh)
Em hãy đọc đoạn văn trên và cho biết, đoạn văn mắc lỗi gì?
Em hãy đọc đoạn văn trên và cho biết đoạn văn mắc lỗi gì?
Bài 4.
Viết một đoạn văn (khoảng 8 - 10 dòng) triển khai ý từ câu chủ đề sau đây:
Đừng để người thân bị tổn thương vì sự vô tâm của bạn.